Słyszałeś, że klient ma teraz mieć możliwość odstąpienia od umowy bezpośrednio w panelu Twojego sklepu? Zadajesz sobie pytanie: „Czy muszę już teraz przerabiać regulamin i dodawać do sklepu przycisk, którym klient odstąpi od umowy jednym kliknięciem?”. Spokojnie, dziś NIE MUSISZ tego wdrażać, bo Polska wciąż nie uchwaliła ustawy, która przenosi tę unijną dyrektywę do naszego prawa. Jednakże… Ta ustawa wcześniej czy później się pojawi, dlatego wyjaśniamy, co wtedy zmieni się w regulaminie, co w samym sklepie i na co uważać, jeśli chcesz dodać taki przycisk już teraz.
Odstąpienie od umowy jednym kliknięciem — w skrócie, o co chodzi?
Dyrektywa (UE) 2023/2673 ma sprawić, że odstąpienie od umowy w sklepie internetowym będzie tak samo proste jak zakupy: jedno kliknięcie na koncie klienta, bez pisania maili i wypełniania formularzy. Dla właściciela małego sklepu to jednak jeszcze nie obowiązek, bo Polska (na dzień napisania artykułu) nie wprowadziła jej do swojego prawa, a sama dyrektywa przedsiębiorców bezpośrednio nie wiąże.
1. Czym jest Dyrektywa (UE) 2023/2673, czym różni się od DSA i jaki wpływ może mieć na regulaminy sprzedaży małych sklepów?
Dyrektywa (UE) 2023/2673 ma na celu zwiększenie ochrony konsumentów zawierających umowy na odległość. Koncentruje się przede wszystkim na sposobie zawierania i rozwiązywania umów przez Internet, obowiązkach informacyjnych przedsiębiorców oraz wykonywaniu prawa odstąpienia od umowy.
W przeciwieństwie do DSA, który reguluje funkcjonowanie platform internetowych, moderację treści i odpowiedzialność dostawców usług cyfrowych, Dyrektywa 2023/2673 dotyczy relacji przedsiębiorca – konsument.
Istotna jest również różnica formalna. DSA jest rozporządzeniem obowiązującym bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich. Dyrektywa 2023/2673 wymaga natomiast wdrożenia do prawa krajowego i nie obowiązuje bezpośrednio wobec przedsiębiorców.
2. Jaki jest status implementacji dyrektywy w Polsce? Czy ona Cię obowiązuje, jeżeli masz sklep i sprzedajesz przez internet?
Termin implementacji dyrektywy przez państwa członkowskie upłynął 19 grudnia 2025 r., a nowe przepisy miały być stosowane od 19 czerwca 2026 r.
W Polsce proces implementacji nie został jednak zakończony. Pierwotnie wdrożenie miało zostać dokonane przy okazji nowelizacji przepisów o kredycie konsumenckim. Projekt ustawy o zmianie ustawy o kredycie konsumenckim został wycofany przez Radę Ministrów i trudno powiedzieć, kiedy prace nad tą ustawą zostaną wznowione.
Z perspektywy przedsiębiorców oznacza to, że nie ma obecnie obowiązku dostosowywania działalności wyłącznie na podstawie samej dyrektywy.
Czyli do momentu, do którego NIE BĘDZIE polskiej ustawy, która tę dyrektywę wprowadza, MOŻESZ, ale NIE MUSISZ dodawać tej funkcjonalności do swojego sklepu.
Należy jednak zakładać, że Polska będzie zobowiązana do zakończenia procesu implementacji, a przewidziane w niej rozwiązania wcześniej czy później zostaną wprowadzone do krajowego porządku prawnego.
3. Jakie obowiązki MOGĄ dotyczyć mniejszych przedsiębiorców?
Największe znaczenie praktyczne będzie miał obowiązek zapewnienia konsumentowi możliwości łatwego odstąpienia od umowy zawartej na odległość za pomocą funkcji dostępnej bezpośrednio w interfejsie strony internetowej lub aplikacji.
Kierunek zmian można sprowadzić do zasady, że odstąpienie od umowy powinno być równie proste jak jej zawarcie.
Rozwiązania te mogą dotyczyć między innymi sklepów internetowych, platform szkoleniowych, sprzedaży e-booków, kursów online, usług abonamentowych oraz aplikacji oferujących odpłatne usługi cyfrowe.
Z technicznego punktu widzenia, przewidujemy, że będzie to wyglądało tak, że na platformie, na swoim koncie, sklepu konsument będzie mógł odstąpić od umowy za pomocą kliknięcia jakiś przycisk / link. Po tym kliknięciu otrzyma automatyczne powiadomienie, że dokument został złożony i od tej chwili ruszają wszystkie ustawowe terminy.
W zamyśle jedno kliknięcie wystarczy, by automatycznie uruchomić całą procedurę odstąpienia od umowy. Konsument nie musi pisać maili ani uzupełniać formularzy.
Ale jak zawsze — diabeł tkwi w szczegółach. Jak to powinno wyglądać, dowiemy się dopiero, gdy pojawi się ustawa.
4. Czy konieczna będzie zmiana regulaminów sklepów?
Najprawdopodobniej tak, jednak będą to zmiany kosmetyczne.
Regulaminy mogą wymagać aktualizacji przede wszystkim w zakresie zasad wykonywania prawa odstąpienia od umowy, procedur zwrotów oraz obowiązków informacyjnych wobec konsumentów.
Będziemy w nich musieli krok po kroku wyjaśnić konsumentowi jakie ma opcje i co może zrobić, żeby skutecznie złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy.
Większym wyzwaniem będą zmiany techniczne po stronie sklepów internetowych, platform i aplikacji.
Z obecnych założeń wynika bowiem, że samo udostępnienie formularza PDF lub adresu e-mail do składania oświadczeń może okazać się niewystarczające. Konieczne może być wdrożenie odpowiednich funkcjonalności umożliwiających odstąpienie od umowy bezpośrednio z poziomu serwisu.
5. Czy mogę już teraz wdrożyć tę funkcjonalność?
Tak.
Część sklepów i platform sprzedażowych nie czeka na polską ustawę i już dziś udostępnia tego typu funkcję. Nie ma w tym nic niezgodnego z prawem.
Jeśli zdecydujesz się wdrożyć ją wcześniej, pamiętaj o kilku rzeczach:
Gdy ustawa wejdzie w życie, wróć do tego tematu i zweryfikuj z nią zgodność procesu w swoim sklepie oraz zapisy w regulaminie. Poruszamy się tu po terenie, na którym nie wszystko jest jeszcze przesądzone — trochę jak przy DSA, część rzeczy trzeba na razie zakładać samodzielnie. Dlatego po opublikowaniu przepisów porównaj swoją procedurę z ustawą i upewnij się, że to, co wdrożyłeś, spełnia jej wymagania, a regulaminie znajdują się zapisy, których wymaga ustawa.
Zaktualizuj regulamin sklepu i opisz w nim, jak ta funkcja działa — tak, żeby klient wiedział, czego się spodziewać.
Zaznacz w regulaminie, że pozostałe formy odstąpienia od umowy (np. zwykłe oświadczenie wysłane e-mailem) nadal obowiązują. Nowa funkcja ma być ułatwieniem, a nie jedyną dopuszczalną drogą.
Po wdrożeniu przetestuj ją samodzielnie, sprawdź czy i jak działa. Nie chodzi o to, żeby tylko „zainstalować” wtyczkę i odhaczyć temat — sprawdź, czy odstąpienie faktycznie działa od początku do końca — czy wysyła się e-mail z potwierdzeniem, czy Ty dostajesz powiadomienie, że klient od tej umowy faktycznie odstąpił.
Coś jest niejasne? Masz wątpliwości lub pytania?
Jeśli coś w tym artykule jest dla Ciebie niejasne albo nie wiesz, jak ta zmiana dotknie Twój sklep i regulamin, napisz do mnie w komentarzu. Postaram się odpowiedzieć i podpowiedzieć.
Cześć jestem Radek i witam Cię na blogu SardynkiBiznesu.pl! Znajdziesz tu artykuły poświęcone najważniejszym zagadnieniom związanym z prowadzeniem małej firmy: marketing, prawo, księgowość, public relations, zarządzanie i IT. Mamy nadzieję, że dzięki nam oszczędzisz dużo nerwów, czasu i pieniędzy, a prowadzenie biznesu stanie się prostsze.